Mike Oldfields Tubular Bells: véél meer dan de muziek voor The Exorcist en Bassie & Adriaan

Wie aan Tubular Bells denkt, hoort waarschijnlijk direct die ijzingwekkende openingsmelodie. Voor velen is het onlosmakelijk verbonden met de horrorfilm The Exorcist, of misschien zelfs met de achtervolgingsscènes in Bassie & Adriaan. Het ontstond echter niet met die intentie. In 1972 was Mike Oldfield pas negentien jaar oud. Terwijl zijn leeftijdsgenoten de kroeg opzochten, sloot de verlegen Mike zich op in zijn slaapkamer met een gehuurde bandrecorder. Hij had een visie: een symfonisch muziekstuk maken waarbij hij nagenoeg álle instrumenten zelf zou inspelen: van gitaren en orgels tot de iconische buisklokken (tubular bells) waar het album zijn naam aan dankt. In totaal speelde hij zelf maar liefst twintig instrumenten in!

Richard Branson

Het resultaat was een unieke mix van rock, klassiek en folk. Maar er was één probleem: geen enkele platenmaatschappij durfde het aan. ‘Waar zijn de teksten? Waar is de drummer?’, vroegen ze zich af. Totdat hij Richard Branson tegen het lijf liep. Branson, die toen nog aan het begin stond van zijn imperium, was zo onder de indruk dat hij het label Virgin Records oprichtte. Tubular Bells werd de allereerste release van het label.

Gelaagd meesterwerk

Wat maakt Tubular Bells na vijftig jaar nog steeds zo bijzonder? Het is de gelaagdheid. Oldfield stapelde geluidsspoor na geluidsspoor over elkaar heen, een monnikenwerk in een tijd waarin computers nog niet bestonden. De climax van ‘Part One’ is legendarisch: een ‘Master of Ceremonies’ introduceert één voor één de instrumenten, totdat de buisklokken met een majestueuze klap de finale inluiden. Het is een moment dat bij elke luisterbeurt weer kippenvel veroorzaakt. Saillant detail: tijdens de opnames sloeg Oldfield zó hard op de klokken dat hij de hamers verboog. Die rauwe klank is precies wat je op de uiteindelijke plaat hoort!

The Exorcist

Hoewel het album in eerste instantie een bescheiden succes was, veranderde alles toen regisseur William Friedkin de openingsklanken gebruikte voor zijn film The Exorcist. Plotseling wilde de hele wereld weten wie die mysterieuze muzikant was. Tubular Bells groeide uit tot een van de bestverkochte instrumentale albums aller tijden en maakte de weg vrij voor genres als New Age en progressieve rock.

Bentley

Hoewel het succes van Tubular Bells Mike Oldfield tot een wereldster maakte, was hij allesbehalve klaar voor de schijnwerpers. De negentienjarige muzikant was extreem mensenschuw en kampte met hevige paniekaanvallen. Het idee om zijn complexe meesterwerk live voor een publiek uit te voeren, beangstigde hem zozeer dat hij eerst weigerde op te treden. Pas toen labelbaas Richard Branson hem, in een ultieme poging hem te overtuigen, zijn eigen Bentley cadeau deed, gaf Oldfield toe. Het resultaat was een legendarisch debuutconcert in de Queen Elizabeth Hall.

Meerdere delen

Wie het hele album luistert, ontdekt dat Tubular Bells veel meer is dan alleen die bekende horror-intro. Het eerste deel (Part One) bouwt de spanning op naar de iconische climax met de buisklokken. In het tweede deel (Part Two) wordt het landschap dromeriger en rustiger, tot je halverwege plotseling wordt opgeschrikt door de ‘Caveman’: een vreemd fragment met rauwe, grommende stemmen. Het muzikale avontuur eindigt verrassend vrolijk met de ‘Sailor’s Hornpipe’, een aanstekelijk zeemansdeuntje. Die mix van ijzingwekkende spanning, dromerige rust en de relatieve lichtvoetigheid aan het eind maakt het album na al die jaren nog steeds uniek.

Op dinsdag 8 september bezoek je ‘The Best of Mike Oldfield’s Tubular Bells I, II en III’ in Muziekgebouw Eindhoven. De vaste muziekpartner van Oldfield, Robin A. Smith, voert samen met een band van topmuzikanten het volledige eerste deel uit, aangevuld met uitgebreide delen uit Part Two en Part Three. Ook de wereldwijde hitsingle ‘Moonlight Shadow’ ontbreekt niet!