Kraftwerk: revolutionaire pioniers én nauw verbonden met Eindhoven

Wat Kraftwerk zo bijzonder maakt, is dat ze de schoonheid zagen in alledaagse, moderne dingen. Waar andere bands zongen over de liefde of verre reizen, zong Kraftwerk over de nuchtere realiteit van het naoorlogse Europa: het rijden over de Autobahn, het reizen met de Trans-Europe Express of het simpele plezier van een zakrekenmachine. Ze omarmden de techniek in een tijd dat veel mensen die techniek nog eng of koud vonden. Door die focus op technologie voorspelden ze eigenlijk al veertig jaar geleden hoe onze huidige wereld eruit zou zien. Hun album Computer World uit 1981 ging over datadubbeling, computers bij de overheid en digitale communicatie, lang voordat we allemaal een smartphone in onze zak hadden.

Inspiratiebron

Muzikaal gezien was hun aanpak revolutionair door de eenvoud. Geen overbodige franje, maar strakke, hypnotiserende ritmes en glasheldere melodieën. Die ‘robot-pop’ bleek een enorme inspiratiebron voor totaal andere genres. In de achterbuurten van New York gebruikten de eerste hiphoppers hun beats als basis voor een nieuwe muziekcultuur, terwijl in Detroit de grondleggers van de techno gefascineerd raakten door de mechanische precisie uit Duitsland. Zelfs grote popsterren als David Bowie en Coldplay lieten zich graag inspireren door Kraftwerk.

Vandaag de dag zijn hun optredens uitgegroeid tot een unieke visuele ervaring. Wie een show van Kraftwerk bezoekt, ziet geen traditionele rockband, maar vier statige figuren achter oplichtende consoles, omringd door geavanceerde projecties. Het is een totaalkunstwerk dat perfect past bij een stad als Eindhoven, waar we gewend zijn aan de combinatie van design, technologie en creativiteit.

Philips

Kraftwerk en Eindhoven gaan dan ook way back. Als je naar de geschiedenis van de stad en de band kijkt, zie je meerdere raakvlakken. Waar Eindhoven de stad is van Philips en de technologische vernieuwing, is Kraftwerk de band die diezelfde vernieuwing vertaalde naar muziek. Ze hielden zich niet bezig met de standaard rock-’n-roll-clichés, maar raakten gefascineerd door de wereld van machines, computers en elektronica. Die fascinatie had een directe, tastbare link met Eindhoven. In hun beginjaren bracht Kraftwerk hun eerste drie albums namelijk uit onder het wereldberoemde Philips-label. De iconische platenhoezen uit die tijd dragen het logo van het bedrijf dat Eindhoven groot heeft gemaakt.

De apparatuur van Philips, de ontwikkelingen in het NatLab en de vroege experimenten met elektronische muziek in de stad vormden een enorme inspiratiebron voor de band. Ralf Hütter en Florian Schneider, de oprichters van Kraftwerk, waren geen types die wilden rebelleren tegen de gevestigde orde. Ze waren eerder een soort muzikale ingenieurs; ze gebruikten de technologie die in fabrieken en laboratoria werd ontwikkeld om een heel nieuw soort popmuziek te maken.

Evoluon

Het hoogtepunt van deze bijzondere band tussen de stad en de groep waren de concerten in het Evoluon in 2013. Dit gebouw is natuurlijk hét symbool van de vooruitgang in Eindhoven. Dat Kraftwerk juist daar optrad, was geen toeval. De ‘UFO’ van het Evoluon zag er in de jaren zestig al uit als de toekomst, en de muziek van Kraftwerk deed precies hetzelfde. Tijdens die shows kwam alles samen: de geschiedenis van het Philips-label, de futuristische architectuur en de elektronische beats van de band. Mensen die erbij waren, omschrijven het vaak als een moment waarop het karakter van de stad en de muziek perfect bij elkaar pasten. Een bezoek van Kraftwerk aan Eindhoven voelt daarom nog steeds als een soort thuiskomst.

Op donderdag 11 juni is Kraftwerk terug in Eindhoven, met een exclusief concert. Het Klokgebouw op Strijp-S vormt het industriële decor voor dit concert, een bijzondere locatie voor de band die terugkeert naar hun vroegste roots. De eerste albums verschenen op het Philips-label, en het Klokgebouw maakte destijds deel uit van het industriële complex van het Eindhovense elektronicabedrijf.